Gốc gác vốn họ nhà cây Quê cha, đất tổ, nơi đầy mầu xanh Vì đời hiến cả tấm thân Cắt, nghiền, nấu, tẩy, bao lần chẳng lo Để nên cuốn vở học trò Để thêm bức họa, trang thơ cho đời?

Lời giải câu đố

Đáp án: Giấy

Câu hỏi thảo luận

Câu đố:

Gốc gác vốn họ nhà cây
Quê cha, đất tổ, nơi đầy màu xanh
Vì đời hiến cả tấm thân
Cắt, nghiền, nấu, tẩy, bao lần chẳng lo
Để nên cuốn vở học trò
Để thêm bức họa, trang thơ cho đời?

Đáp án: Giấy

2. Phân tích câu đố

• “Gốc gác vốn họ nhà cây”
  Giấy được làm từ nguyên liệu chính là cây, như tre, mía, bạch đàn, sậy… Các loại thực vật cung cấp sợi xenlulo tạo thành giấy.

• “Quê cha, đất tổ, nơi đầy màu xanh”
  Ý nhấn mạnh nguồn gốc thiên nhiên, nơi có nhiều cây xanh.

• “Vì đời hiến cả tấm thân / Cắt, nghiền, nấu, tẩy, bao lần chẳng lo”
  Quá trình sản xuất giấy: nguyên liệu cây được thu hoạch, cắt nhỏ, nghiền ra, nấu chảy sợi xenlulo, tẩy trắng nhiều lần để tạo thành tấm giấy phẳng, trắng.

• “Để nên cuốn vở học trò / Để thêm bức họa, trang thơ cho đời?”
  Giấy là nền tảng cho việc học tập, sáng tạo và lưu giữ văn hóa, qua vở tập, tranh ảnh, thơ ca…

3. Quá trình sản xuất giấy

1. Thu hoạch nguyên liệu: Cây tre, gỗ bạch đàn, hoặc các loại thực vật khác.

2. Cắt nhỏ và nghiền: Phân tách sợi xenlulo.

3. Nấu và tẩy trắng: Loại bỏ tạp chất, tạo giấy trắng tinh.

4. Ép và phơi khô: Tạo thành tấm giấy phẳng, mịn.

5. Gia công thêm: Cán bóng, in ấn, đóng thành vở hoặc sản phẩm khác.

4. Vai trò của giấy trong đời sống

• Giáo dục: Giấy tạo nên vở học, sách giáo khoa, giúp truyền đạt kiến thức.

• Văn hóa: Giấy là nền tảng lưu giữ văn bản, thơ ca, tranh ảnh.

• Giao tiếp: Giấy dùng để viết thư từ, giấy tờ hành chính.

• Nghệ thuật: Giấy dùng làm chất liệu cho hội họa, thủ công mỹ nghệ.

5. Mẹo bảo quản giấy

• Tránh nơi ẩm ướt, dễ làm mốc giấy.

• Tránh ánh nắng trực tiếp gây ố vàng, giòn giấy.

• Để giấy ở nơi khô ráo, thoáng khí.

• Sắp xếp gọn gàng để tránh nhăn, rách.

6. FAQ – Câu hỏi thường gặp

Q1: Giấy được phát minh ở đâu và khi nào?
A: Giấy được phát minh ở Trung Quốc khoảng năm 105 sau Công nguyên, bởi Thái Luân.

Q2: Giấy có thể làm từ những loại cây nào?
A: Tre, gỗ bạch đàn, mía, sậy, cây lanh, bông… đều có thể làm nguyên liệu.

Q3: Giấy tái chế là gì?
A: Giấy tái chế là giấy được làm từ giấy đã qua sử dụng, được thu gom, xử lý và sản xuất lại.

7. Kết luận

Câu đố “Gốc gác vốn họ nhà cây…” vừa là lời nhắc về nguồn gốc tự nhiên của giấy, vừa là ca ngợi vai trò to lớn của giấy trong giáo dục và văn hóa. Giấy là chất liệu trung gian không thể thiếu giúp ghi lại tri thức và sáng tạo của nhân loại.