Vì sao không nên chơi điện thoại quá lâu mỗi ngày?

Quân học lớp bốn. Hè này, Quân được bố mẹ cho dùng chiếc máy tính bảng cũ để học tiếng Anh. Nhưng chẳng bao lâu, Quân phát hiện ra những video hoạt hình, video chơi game, video "thử thách" nối tiếp nhau không bao giờ hết.

Chuyện gì đã xảy ra?

Chủ nhật, bố mẹ đi đám cưới, bà ở nhà trông hai anh em. Quân nằm trên giường xem video. Hết video này, máy tự phát video khác. Quân định "xem nốt cái này thôi"… rồi lại thêm cái nữa. Khi bà gọi ăn trưa, Quân mới biết mình đã xem liền ba tiếng.

Quân đứng dậy thấy đầu ong ong, mắt cay xè, cổ mỏi nhừ. Em Bống chạy tới đòi chơi cùng, Quân quát: "Đi ra! Anh đang xem!" Bống khóc òa. Bữa trưa, Quân không muốn ăn, chỉ muốn quay lại với máy tính bảng.

Chơi điện thoại quá lâu có hại gì?

Tối đó, bố ngồi nói chuyện với Quân. Bố không giận, bố hỏi Quân cảm thấy thế nào sau ba tiếng xem video. Rồi bố giải thích:

• Mắt bị mỏi, khô, cay. Nhìn màn hình gần và lâu khiến mắt ít chớp, lâu ngày dễ bị cận thị.
• Đau đầu, mỏi cổ, mỏi lưng vì ngồi, nằm một tư thế quá lâu.
• Ngủ không ngon. Ánh sáng màn hình buổi tối làm não khó buồn ngủ.
• Dễ cáu gắt, khó tập trung học bài, ít muốn chơi với bạn bè, gia đình.
• Ít vận động, cơ thể kém khỏe.
• Xem càng lâu, càng dễ gặp phải nội dung không phù hợp với trẻ em. Đọc thêm câu chuyện Bé Mây học nhờ bố mẹ khi thấy video lạ, đáng sợ.

Bố còn nói: "Nhiều ứng dụng được làm ra để mình không muốn dừng lại. Video tự phát tiếp, trò chơi có phần thưởng liên tục. Vì vậy, mình phải là người tự đặt giờ dừng."

Quy tắc dùng thiết bị của nhà Quân

Cả nhà ngồi lại viết bản "Hợp đồng màn hình" và dán lên tủ lạnh:

1. Thời gian: ngày đi học không quá 1 tiếng giải trí; cuối tuần không quá 2 tiếng, chia thành nhiều lần.
2. Quy tắc 20-20-20: cứ 20 phút nhìn màn hình, nhìn ra xa khoảng 6 mét trong 20 giây.
3. Ngồi ngay ngắn, đủ sáng, giữ màn hình cách mắt khoảng một sải tay. Không nằm xem.
4. Không dùng thiết bị trong bữa ăn và 1 tiếng trước khi ngủ.
5. Dùng hẹn giờ: chuông kêu thì cất máy, không mặc cả.
6. Thiết bị để ở phòng khách, không mang vào phòng ngủ.

Bố mẹ cũng ký vào hợp đồng: không dùng điện thoại trong bữa cơm, để cả nhà nói chuyện với nhau.

Thay vì màn hình, Quân làm gì?

Quân và bố viết ra danh sách "những việc vui không cần màn hình": đá bóng ở sân chung cư, đạp xe cùng bố, chơi cờ cá ngựa với Bống và bà, đọc truyện tranh, lắp ráp mô hình, giúp mẹ trồng rau trên sân thượng.

Tuần đầu, Quân thấy hơi buồn chán. Nhưng đến tuần thứ hai, Quân đã thắng bà ba ván cờ, lắp xong mô hình chiếc máy bay và đá bóng giỏi hơn hẳn. Mắt Quân không còn cay, tối nào cũng ngủ ngon.

Bài học rút ra

• Dùng điện thoại, máy tính bảng quá lâu làm mỏi mắt, đau đầu, khó ngủ, dễ cáu.
• Đặt giờ và dừng khi hết giờ, không "xem nốt cái nữa".
• Nghỉ mắt theo quy tắc 20-20-20, không xem khi ăn và trước khi ngủ.
• Dành thời gian cho vận động, gia đình, bạn bè.

Gợi ý cho bố mẹ

Tổ chức Y tế Thế giới khuyến nghị trẻ dưới 2 tuổi không xem màn hình và trẻ 2–4 tuổi không quá 1 giờ mỗi ngày; với trẻ lớn hơn, bố mẹ nên cùng con thống nhất giới hạn rõ ràng. Hãy bật chế độ hạn chế thời gian, tắt tự động phát video và làm gương bằng cách chính mình cũng đặt điện thoại xuống. Đọc thêm: Mật khẩu là bí mật — chỉ bố mẹ mới được biết và Vì sao không nên chia sẻ ảnh, thông tin cá nhân lên mạng?