Bắt nạt qua lời nói cũng là bắt nạt — bé có biết?

Mai học lớp bốn. Mai hơi tròn hơn các bạn trong lớp. Từ đầu năm học, có một nhóm bạn bắt đầu gọi Mai bằng những cái tên khác.

Chuyện gì đã xảy ra?

Mỗi sáng Mai bước vào lớp, nhóm bạn ấy lại gọi to: "Mai béo đến rồi kìa!" Khi Mai ăn bánh trong giờ ra chơi, các bạn nói: "Ăn nữa đi, Mai lợn!" Có hôm, khi Mai trả lời sai, một bạn còn nói: "Đã béo lại còn ngốc." Cả nhóm cười ồ.

Các bạn không đánh Mai, không lấy đồ của Mai. Khi có bạn nhắc, nhóm ấy chỉ nói: "Bọn tớ đùa thôi mà! Có làm gì đâu."

Nhưng Mai thấy buồn lắm. Mai không muốn ăn ở trường nữa. Mai không dám giơ tay phát biểu. Có tối, Mai đứng trước gương, nghĩ rằng mình thật xấu xí.

Lời nói cũng làm đau

Một hôm, cô Lan, giáo viên chủ nhiệm, thấy Mai ngồi một mình ở góc lớp trong giờ ra chơi. Cô ngồi xuống hỏi chuyện. Mai kể cho cô nghe. Cô nắm tay Mai và nói:

"Mai ạ, bắt nạt không chỉ là đánh nhau. Khi ai đó cứ gọi biệt danh xấu, chê bai, chế giễu, nói lời xúc phạm mình nhiều lần, làm mình buồn và sợ, thì đó cũng là bắt nạt bằng lời nói."

Cô giải thích thêm:

• Vết thương trên da thì vài ngày sẽ lành. Nhưng lời nói ác ý có thể làm người nghe buồn rất lâu, mất tự tin, không muốn đến trường.
• "Đùa" chỉ là đùa khi cả hai người cùng vui. Khi một người buồn, xấu hổ, muốn khóc mà người kia vẫn tiếp tục, thì đó không còn là đùa nữa.
• Không ai đáng bị chê bai vì ngoại hình, giọng nói, hoàn cảnh gia đình hay vì học chưa giỏi.

Mai có thể làm gì?

Cô Lan dạy Mai vài cách:

1. Nói rõ ràng, bình tĩnh: nhìn thẳng vào bạn, nói to: "Tớ không thích cậu gọi tớ như vậy. Dừng lại đi." Rồi bước đi.
2. Không nói lời xấu đáp trả. Nói lại lời xấu chỉ làm mọi chuyện tệ hơn.
3. Đi cùng bạn bè mình tin tưởng; người bắt nạt thường chọn lúc mình đi một mình.
4. Kể với thầy cô, bố mẹ nếu bạn vẫn tiếp tục. Đọc thêm Bé Hạt Dẻ học nói "Dừng lại!" khi bị bạn bắt nạt.
5. Nhắc mình về điều tốt của mình: Mai vẽ rất đẹp, hát hay, tốt bụng với bạn bè. Lời chê của người khác không quyết định Mai là ai.

Một tiết sinh hoạt đặc biệt

Thứ sáu, cô Lan tổ chức tiết sinh hoạt "Lời nói như bông hoa, lời nói như gai". Cô phát cho mỗi bạn một tờ giấy, vo tròn, rồi bảo các bạn mở phẳng lại. Tờ giấy vẫn đầy nếp nhăn. Cô nói: "Lời nói xấu cũng vậy. Xin lỗi rồi, nhưng nếp nhăn trong lòng bạn vẫn còn đó."

Nhóm bạn hay trêu Mai im lặng rất lâu. Cuối buổi, các bạn đến xin lỗi Mai. Từ hôm đó, cả lớp có quy tắc mới: không gọi biệt danh xấu, không chê ngoại hình bạn. Ai quên thì phải nói ba điều tốt về bạn mình.

Bài học rút ra

• Gọi biệt danh xấu, chê bai, chế giễu nhiều lần là bắt nạt bằng lời nói.
• "Đùa" chỉ là đùa khi cả hai cùng vui.
• Bị trêu: nói rõ "Dừng lại", không đáp trả bằng lời xấu, đi cùng bạn bè, kể với người lớn.
• Bé cũng nhớ không dùng lời nói làm đau người khác. Đọc thêm Vì sao trêu chọc bạn là điều không nên làm?

Gợi ý cho bố mẹ

Đừng xem nhẹ khi con kể "bạn trêu con". Hãy hỏi cụ thể bạn nói gì, bao lâu rồi, con cảm thấy thế nào. Tránh chính mình gọi con bằng biệt danh về ngoại hình ở nhà, vì trẻ học cách nói chuyện từ người lớn. Khen con bằng những điều cụ thể về tính cách, nỗ lực để con tự tin hơn.